Wel of geen lift nodig bij woningen boven de 12,5 meter?

Wij krijgen regelmatig vragen over het Bbl (Besluit bouwwerken leefomgeving): wat is wanneer van toepassing en op welk niveau moet worden getoetst? Ongeacht het aantal bouwlagen of de hoogte van het onderliggende bestaande gebouw komt deze vraag vaker terug:

Is het volgens het Bbl verplicht om een lift toe te passen voor woningen die door middel van optoppen worden gerealiseerd en boven de 12,5 meter liggen?

Bruikbaarheid versus minimale eis

Los van de wettelijke verplichting vind ik dat een lift sterk bijdraagt aan de bruikbaarheid en toekomstbestendigheid van woningen. Een lift maakt een woning geschikt voor een bredere doelgroep.

Mijns inziens hoeft een lift bij optoppen niet per se alle woonlagen van het bestaande gebouw te bedienen, maar zou deze wel beschikbaar moeten zijn voor de woningen in de optopping. Het is bijvoorbeeld voorstelbaar dat een bewoner met de lift naar het hoogste ontsluitingsniveau gaat en vervolgens nog één trap moet nemen naar de eigen woning.

Dit is echter een kwalitatieve afweging, de vraag hier is wat juridisch verplicht is.

Optoppen volgens het Bbl

Optoppen wordt in het Bbl aangemerkt als een vergroting van een bestaand bouwwerk. Daarmee valt het onder de verbouwregels en niet onder de nieuwbouwregels.

Het Bbl bepaalt dat bij verbouw eerst de nieuwbouweisen het uitgangspunt zijn, maar dat het vereiste kwaliteitsniveau minimaal het rechtens verkregen niveau van het bestaande gebouw is.

Dit betekent:

• Het kwaliteitsniveau na verbouwing mag niet lager zijn dan het niveau dat direct vóór de verbouwing rechtmatig aanwezig was.
  

Voor aspecten waarvoor geen rechtens verkregen niveau bestaat, geldt het niveau bestaande bouw als ondergrens.

Wat betekent dit voor optoppen?

Bij een optopping:

• Wordt juridisch gesproken verbouwd (uitbreiding van een bestaand gebouw).
  
• Is er voor het toegevoegde deel geen rechtens verkregen niveau, omdat dit deel nog niet bestond.
  
• Wordt daarom getoetst op het niveau bestaande bouw.
  

Voor bestaande bouw gelden geen toegankelijkheidseisen zoals die bij nieuwbouw van toepassing zijn (waaronder de liftverplichting boven 12,5 meter).

Conclusie

• Optoppen wordt beschouwd als verbouw.
  
• Het toetsingsniveau is bestaande bouw.
  
• De toegankelijkheidseisen voor nieuwbouw (waaronder een lift boven 12,5 meter) zijn bij bestaande bouw niet van toepassing.

Conclusie: op grond van het Bbl is bij optoppen geen lift verplicht.

Bron: Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) – Verbouw en gebruiksfunctiewijziging