Van Elders

Het concept: de omloop

De kern van het ontwerp zit in de omloop. Waar een gang normaal binnen in het gebouw ligt, loopt die hier buitenom: een overdekte route die het gebouw omarmt en de overgang vormt tussen binnen en buiten. De omloop ontsluit niet alleen alle ruimtes, waardoor inwendige gangen overbodig worden. Maar functioneert ook als verblijfsruimte die de binnen- en buitensport met elkaar verbindt. Elke zijde heeft een eigen karakter: breed en open bij de entree en het terras, beslotener en geslotener naarmate je de natuurzone nadert. Houten elementen langs de route doen dienst als zitplek, plantenbak en afscheiding, en faciliteren zo waar nodig het gebruik van de omloop.

Architectuur en materialisatie

Het gebouw bestaat uit drie te onderscheiden delen: het hoge volume van de sporthal, de overkapping en de gevel onder de omloop. Het hoge volume is opgedeeld in vlakken, met zilverkleurige beplating die het licht reflecteren; één zijde is deels lichtdoorlatend, met polycarbonaat of glazen u-profielen die de sporthal van daglicht voorziet. De omloop en de kolommen vormen samen één familie van verzinkt staal, terwijl de gevel daaronder in verticale geledingen is opgebouwd. Binnen blijft de stalen constructie zichtbaar en bepaalt mede de sfeer. Een plafond van houtwolcement zorgt voor warmte én betere akoestiek.

Duurzaam en circulair

Het duurzaamheidsverhaal gaat verder dan de keuze voor donorstaal alleen. Voor het oogsten van materialen werkt MCK met vier criteria: kwaliteit en esthetiek (kan het materiaal weer vijftig jaar mee?), planning en beschikbaarheid, demontabelheid aan het einde van zijn levensduur, en afstand en logistiek. Pas wanneer langs die ladder geen passend bestaand materiaal beschikbaar is, wordt gekeken naar biobased of gerecycled nieuw, met voorkeur voor lokale productie. Het ontwerp wordt getoetst met BENG- en MPG-berekeningen, en na het oogsten opnieuw, om aan te tonen dat ook het werkelijke gebouw aan de eisen voldoet.

Op gebouwniveau werken passief en actief samen. Zonnepanelen in oost-west-oriëntatie en zonnecollectoren benutten de zon, solartubes brengen daglicht diep het gebouw in. Warmteterugwinning, vloerverwarming en plafondkoeling in de sporthal zorgen op basis van meetinstrumenten voor comfort met minimale energie-inzet als het passief niet beheers kan worden. Het regenwater wordt volledig op het perceel vastgehouden,  geïrrigeerde daken en infiltratiekratten voorkomen afvoer naar het riool. En door het parkeren bewust buiten het terrein te organiseren, blijft op eigen kavel maximale ruimte over voor groen, water en biodiversiteit.

Omdat het gebouw direct grenst aan een natuurgebied, is de relatie met de natuur zorgvuldig vormgegeven. De achtergevel is ontworpen als natuurgevel, met nestkasten voor koloniebroeders, half-open nestgelegenheid voor soorten als roodborst en winterkoning, en vleermuisverblijven achter de dakrand. Een opening in de begroeiing houdt de aanvliegroute voor vogels en vleermuizen vrij. Aan de kantinezijde verbreedt de omloop zich tot een overdekt terras, dat overloopt in een groen terras met drie zones. Van levendig en open (reuring), via een intieme overgang (ruis), naar een rustzone die volledig aan flora en fauna is voorbehouden. Zo neemt de menselijke activiteit geleidelijk af naarmate de natuur dichterbij komt.

Meerwaarde

Van Elders laat zien hoe een sportgebouw méér kan zijn dan een functioneel clubhuis. Met de ambitie om een van de eerste écht ecologische en circulaire sportparken in zijn omgeving te realiseren, brengt het project sport, hergebruik, passief bouwen en natuur samen op één plek. De omloop maakt van het gebouw een open, uitnodigend hart van het park, terwijl donorstaal, oogstcriteria en een natuurgevel laten zien hoever je kunt komen wanneer je bestaande materialen en passieve technieken als vertrekpunt neemt. niet als compromis, maar als ontwerpopgave.

Van elders gekomen, hier opnieuw thuis. Voor de vereniging, de natuur en iedereen die de plek opzoekt.