Wat we al jaren doen en nu trots kunnen delen
De ontwerpfilosofie achter de duurzaamheidsvisie van MCK architectuur.
Duurzaamheid en circulariteit zijn al jaren verkoopwoorden om producten en projecten te promoten binnen de bouwsector. De term duurzaamheid kent alleen geen universele definitie die werkelijk door iedereen wordt gebruikt. De argumenten van de staalbouwer zijn bijvoorbeeld altijd in tegenspraak met die van de houten systeembouwer, terwijl beide aangeven het beste voor te hebben met de milieu impact van hun producten. Wat doen wij bij MCK architectuur?
De R-ladder als uitgangspunt in onze duurzaamheidsvisie
Bij MCK beoordelen we altijd in de eerste ontwerpfases welke bouwmethodes, materialen en installatietechnieken het beste passen bij de ontwerpvraag en de omgeving van het project. Onze manier van denken is terug te leiden naar de R6-Ladder, die stapsgewijs de keuzes omtrent circulariteit omschrijft. Het is voor ons niet slechts te zien als een instrument om de milieu-impact achteraf te meten, maar als het vertrekpunt van onze ontwerpvisie. Er zijn een aantal stappen mogelijk binnen projecten met hoever we kunnen gaan in het toepassen van Reuse, Repair en Recycling. Niet elk project is of kan een toonaangevend project zijn waar MCK tot het uiterste kan gaan op gebied van hergebruik, maar we kunnen wel een minimale basis aangegeven die we tenminste willen behalen bij alle toekomstige projecten.
De minimale basis zit in stap 1 en 2 van de R-ladder, het afzien van producten of producten intensiever gebruiken en producten efficiënter fabriceren of efficiënter maken in het gebruik. Deze redenatie zit geïntegreerd in onze ontwerpstrategie en bij het opmaken van een Plan van Eisen voor projecten in de eerste ontwerpfases (IF, IH en PD). Aan het begin kijken we naar de belangen van de opdrachtgever/ontwikkelaar, belanghebbende en gebruikers, inclusief de flora en fauna uit de omgeving. Op basis van deze belangen kunnen wij duurzaamheidsdoelen formuleren die niet alleen het beste passen op de locatie, maar die ook meerwaarde creëren voor de gebruikers. De duurzaamheidsdoelen zijn altijd hoger dan de gestelde eisen omtrent duurzaamheid uit het Bbl, de BENG berekening, de MPG berekening en gemeentelijk beleid voor natuurinclusief en klimaatbestendig bouwen. Huidige en geplande wet- en regelgeving omtrent energiezuinigheid, materiaalgebruik en ecologie zijn gefocust op het minimale wat er bij een project kan worden gedaan. Ze zijn verder geen richtlijnen om de uiterste potentie uit een project te halen, deze verantwoordelijkheid ligt bij de architect. Daarom zal het nooit zijn dat project ambities op duurzaamheid kunnen worden ingehaald door wet- en regelgeving. Bij MCK stellen we dat zonder de lat hoger te stellen dan de gestelde norm, het niet mogelijk is om waardevolle impact te hebben op klimaat, milieu, en flora en fauna.
In onze duurzaamheidsvisie is ecologie een leidend thema binnen onze visie voor duurzaam bouwen. Voor ons staat het thema ecologie in een project altijd in relatie tot de thema’s maatschappij en financiën, deze komen voort uit de theorie van People, planet, profit. De drie P’s, people, planet en profit worden de basis voor maatschappelijk verantwoord ondernemen, waarmee wordt uitgelegd hoe je als ontwerper en ondernemer naar ontwikkelingen kan kijken en zelf kan inspelen op eigen en andermans belangen. Deze drie thema’s hebben wij vertaald naar maatschappelijke (people), ecologische (planet) en financiële (profit) meerwaarde. In de praktijk kijken we bij MCK naar de optimale balans tussen de drie thema’s en wordt de mate van mogelijke ecologische meerwaarde bepaald door de kansen binnen de maatschappelijke en financiële aspecten van het project, die afhankelijk zijn van de opdrachtgever, gebruikers en belanghebbende.
Het proces van het project, intern tijdens het ontwerp en extern bij de aanvraag, is vaak ook een belangrijk aspect binnen de financiën voor de haalbaarheid op basis van kosten, de kans van vergunning en de risico’s met participatie. Soms is een langer en uitdagender proces nodig om een vooruitstrevend project te realiseren. Bij MCK zetten wij ons in voor een helder en vooruit bedacht proces waarmee we de ambities van de opdrachtgever bij een project voorop stellen.
Ons voorbeeld van maximaal hergebruikte bouwmaterialen
Op onze website staat sinds kort het project Van Elders, ons eerste voorbeeld van maximaal hergebruikt van bestaande bouwmaterialen mogelijk maken in een ontwerp. Voor de het project hadden wij het volgende motief omschreven: Waar de traditionele bouw uitgaat van het delven van nieuwe grondstoffen, richten wij ons volledig op het behoud van bestaande bouwmaterialen. Door de focus te leggen op het ‘oogsten’ en gericht inkopen van bestaande & circulaire materialen, opereren we structureel in de hoogste treden van de R-ladder, specifiek op R2 (Reduce) en R3 (Reuse). In plaats van te kiezen voor nieuwe, milieubelastende bouwmaterialen, staat de maximale benutting van reeds beschikbare middelen centraal een ontwerp. Deze hoge positionering op de R-ladder vereist dat we het traditionele, lineaire bouwproces ter discussie stellen en doorbreken. De gangbare manier van werken, waarbij de architect en de aannemer los van elkaar werken aan de materialisatie van het gebouw, moet worden losgelaten. Om hergebruik écht mogelijk te maken, werken we vanuit een ‘design from supply’ benadering. Hiervoor is de aannemer vanaf de schetsontwerpfase intensief bij een ontwerpproces betrokken. Dit dwingt partners tot een proactieve houding waarbij het ontwerp zich aanpast aan de geoogste materialen, in plaats van andersom.
Een verdere toelichting op het ontwerp, de technieken en ecologische integratie met de omgeving is te lezen bij het project. Als u interesse heeft om meer te weten te komen over onze werkwijze, duurzaamheidsvisie of advies bij een potentiële ontwikkellocatie, dan kunt u altijd contact met ons opnemen via de mail of de telefoon. Onze collega’s staan altijd open voor een gesprek.
